علاقه‌مندی کودکان و نوجوانان به مطالعه امري ضروري است. عادت داشتن به مطالعه و آشنا بودن با منابعی که می‌توانند ما را در رفع احتیاجاتمان یاری دهند امتیاز بزرگی است، و این عادت و آشنایی بهتر است از زمان کودکی آغاز شود. از این گذشته، مطالعه‌ی منابع مفید می‌تواند نقش مهمی در رشد فکری و شخصیتی کودکان و نوجوانان ایفا کند.

 مواجهه با این منابع اگر به شکلی مطمئن و مؤثر صورت گیرد می‌تواند تکمیل‌کننده و اصلاح‌کننده‌ی فعالیت‌های والدین یا مربی در جهت تربیت و آموزش باشد.

3-اغلب در پيش روي او مطالعه كنيد و نظريات مثبتي در مورد چيزي كه مطالعه مي كنيد، بيان كنيد (سرمشق دهي و تقويت جانشيني)

4-وقتي كه او كوچك است، هر روز برايش كتاب هاي متفاوت گوناگون بخوانيد.(سرمشق دهي)

5-حروف الفبا را در اتاق خوابش بچسبانيد. (آموزش)

6-او را تشويق كنيد كه در يك سال، بيش تر از انتظار ساير والدين كتاب بخواند. (تنظيم هدف)

7-وقتي كه او 10 كتاب خواند برايش جشن بگيريد و بعداً هر وقت كه او 100 كتاب خواند، همين كار را بكنيد (تقويت، پاداش دادن و عناصر ساختگي تقويت)

8-به خاطر خواندن، او را تحسين و تمجيد كنيد و فوايد زيادي را كه از اين خواندن نصيب او خواهد شد يادآوري نماييد، مثلا: يادگيري چيزهاي زياد، موفق بودن در امر تحصيل و مدرسه، داشتن انتخاب هاي شغلي مختلف در آينده و آشنايي با سرگذشت افراد زيادي از طريق خواندن اين داستان ها (تقويت، پاداش)

9-كتاب هايي را كه مي خواند ثبت كنيد و حساب آن را داشته باشيد (بازخورد مراقبت)

10-او را به تماشاي مجموعه هاي آموزشي (همانند شهرك الفبا) تشويق كنيد (آموزش)

11-تماشاي تلويزيون را به 1 تا 1.5 ساعت در روز برايش محدود كنيد و در روزهاي مدرسه فقط يك ساعت اجازه تماشاي تلويزيون به او بدهيد (حذف تقويت از مواد قابل رقابت با خواندن و تقويت رفتارهاي كمتر مطلوب)

12-هر سال يك هفته بدون تلويزيون داشته باشيد. (حذف تقويت از ساير رفتارها و تقويت راههاي كمتر مطلوب)

13-به ندرت خودتان تلويزيون نگاه كنيد (سرمشق دهي)

14-هر هفته او را دوبار يا بيشتر به كتابخانه ببريد تا كتاب ها را بررسي كند و در كتابخانه همراه او باشيد (محيط هاي منتخب همراه با نمونه هاي عالي)

15- هر سال فرزندتان را در يك برنامه مطالعه تابستاني ثبت نام كنيد. (تقويت، پاداش دهي)

16-در طول مسافرت هاي تابستاني، كتابهاي جديدي براي او فراهم كنيد. (برانگيختن و به حداكثر رساندن فرصت هاي مطالعه)

17-وقتي با او به پياده روي (بيش از ده دقيقه) مي رويد، برايش يك كتاب جديد تهيه كنيد تا بخواند. (به فعاليت واداشتن و به حداكثر رساندن فرصت هاي مطالعه)

18-او را تشويق كنيد براي برادر يا خواهر كوچكترش كتاب بخواند (برانگيختن)

19-حتي وقتي كه فرزند شما خود قادر به خواندن باشد، به خواندن براي او ادامه دهيد، اين كار را بيشتر در مورد كتاب ها و قسمت هاي مشكل انجام دهيد. (آموزش، شرطي سازي كلاسيك، سرمشق دهي)

20-به هر مطلب خواندني كه مي رسيد او را تشويق به خواندن آن كنيد، از قبيل: تابلوهاي راهنمايي و رانندگي در جاده ها، داستان هاي مصور، كاريكاتورهاي روزنامه و حروف الفبا (برانگيختن)

21-به او بگوييد كه خواندن به وي كمك خواهد كرد تا از گزينه هاي زيادي براي انتخاب شغل برخوردار باشد. (بيان اين قانون كه در زندگي عادي چه رفتاري به چه پيامدي منتهي خواهد گرديد.)

22-به او بگوييد كه ما اغلب اوقات روزهايمان را با مطالعه سپري مي كنيم (سرمشق دهي نمادي)

23-بازي هاي كامپيوتري متناسب با سنش، كه خواندن را تسهيل مي كنند، برايش تهيه كنيد. (آموزش و تقويت، پاداش)

24-اشتباهات قرائت و تلفظ او را، وقتي براي شما مي خواند، تصحيح كنيد، البته فقط كلمات مهم را (برانگيختن و اجتناب از مجازات)

25-وقتي كه او هنوز قادر به خواندن صحيح نيست، كتاب هايي برايش تهيه كنيد كه در هر صفحه كم تر از 5 كلمه دارد. (به دام اندازي رفتار، مثلا افزايش رفتاري كه به طور طبيعي به وسيله خواندن موفقيت آميز تقويت مي شود)

26- به او نشان دهيد كه چگونه مي تواند كتاب هاي مورد علاقه و متناسب با توانايي خواندن خود را در كتابخانه پيدا كند. (آموزش و مساعدت)

27- به محض اينكه توانست نامش را بنويسد، به او كمك كنيد تا يك كارت اشتراك كتابخانه تهيه كند. (تقويت و انجام كار به تنهايي)

28-كتاب هاي زيادي برايش بخريد. (تحريك و برانگيختن)

29-به كتاب هايي كه مي خواند علاقه نشان دهيد، براي مثال نتيجه داستان را از او بپرسيد. (تقويت، پاداش)

30-او را مشترك مجلات متناسب با سنش كنيد. (برانگيختن)

1- هوا و نور : کیفیت هوای تنفسی هم از نظر ایجاد نشاط و هم از لحاظ فراهم آوردن موجبات کسالت خیلی مهم است . تنفس در اتاق دربسته که هوا به قدر کافی در آنجا وجود ندارد ، کار درستی نیست .

2- جهت تابش نور : نور باید از سمت چپ ، بالا و با زاویه تقریبی 45 درجه به کتاب و کاغذ بتابد . زیرا اگر از سمت راست بتابد ، خصوصاً هنگام نگارش ، باعث ایجاد سایه دست برروی کاغذ می شود که در دید اشکال ایجاد کرده و در نتیجه باعث خستگی چشم می شود .

3- استفاده از نور غیر مستقیم : بهترین نور برای مطالعه و کار ، روشنایی معمولی اتاق است که در هوای روشن به وسیله نور غیر مستقیم ایجاد شده باشد .

4- فاصله مناسب چشمها با کتاب یا کاغذ : یک چشم سالم از فاصله 30 سانتی متری می تواند حروف کتاب را تشخیص دهد . اگر از این فاصله قادر به خواندن نیستید به پزشک مراجعه نمائید .

5- نوع مرکب یا خودکار : بهترین رنگها ، رنگ آبی و مشکی است که فشار کمتری به چشم وارد می کند و مانع خستگی می شود . رنگهای قرمز ، سبز و ... دید را مشکل و باعث خستگی چشم می شوند .

6- استراحت متناوب چشمها : برای هر ساعت مطالعه یک ربع تا بیست دقیقه استراحت مفید لازم است . این استراحت نه تنها برای چشم بلکه برای مغز هم فرصت مناسبی است که یادگیری خود را مرور کند . در زمان استراحت باید به فاصله دور و بدون توجه و دقت نگاه کرد ، این کار باعث تنوع و تمدد اعصاب نیز می شود .

7- یکنواخت بودن نور محیط : نورهای محیط خصوصا اگر در زاویه دید چشمهای شما هستند باید یکنواخت باشد . یکی از معایب استفاده از چراغ مطالعه این است که تمرکز نور به سطح کتاب و تاریکی نسبی محیط اطراف باعث خستگی زودرس چشمها می شود .

8- وضع نشستن به هنگام مطالعه : وضع نشستن برای افرادی که زیاد مطالعه می کنند بسیار مهم است . نباید به صورت خمیده و یا در طرفین مطالعه نمود ، چون به تدریج باعث تغییر ستون فقرات می گردد ؛ ستون فقرات به هنگام مطالعه باید راست باشد ، باید ضمن مطالعه و در وقتهای استراحت چشمها و وضع نشستن خود را تغییر داده ، مختصری حرکت نمایید تا از رکود خون در پاها جلوگیری شود . مطالعه در حال دراز کشیدن برای چشم مناسب نیست چرا که روشنایی کتاب تامین نمی شود و خستگی زودتر فرا می رسد همچنین مطالعه در وسط روز رو به شمال مناسب نیست زیرا نور بیشتر یا کمتر از حد طبیعی به چشمها می رسد .

9- مطالعه موقع حرکت : مطالعه هنگام راه رفتن به علت تکان ، حرکت و تغییر دائمی فاصله چشمها تا کتاب باعث خستگی و ضعف چشمها می شود .

10- نور لامپهای مهتابی : به علت داشتن نوسان ، چندان مناسب نیست و بهتر است به جای استفاده از یک منبع نوری از چند چراغ استفاده نمود . نور نباید نوسان داشته باشد تا روشنایی محل مطالعه یکسان بماند .

11- تعیین اوقات و برنامه منظم برای مطالعه : اگر مطالعه در ساعات معینی از شبانه روز انجام گیرد ، آمادگی ذهنی و بدنی به هنگام مطالعه را می کاهد ، مگر اینکه زمان مطالعه کوتاه مدت باشد .

12- صرف غذا و مطالعه : بلافاصله پس از صرف غذا نباید مطالعه نمود ، زیرا به علت شروع فعالیت دستگاه گوارش پس از خوردن غذا و هجوم خون به معده و احشاء داخلی ، از میزان جریان خون در مغز کاسته می شود و آمادگی برای مطالعه کاهش می یابد .

13- تنفس هنگام مطالعه : انجام حرکات تنفسی متناسب در مطالعه بسیار مهم است . تنفس اگر نامنظم باشد ، به تدریج باعث کاهش اکسیژن خون و ایجاد حالت خواب آلودگی می شود و در نتیجه از آمادگی ذهنی برای مطالعه می کاهد .

14- آرامش فکری : در هنگام مطالعه باید از اشتغالات ذهنی و عصبانیت جلوگیری نمود . اضطراب و ناراحتی باعث از بین رفتن تمرکز حواس می شود و حافظه کسانی که دارای اضطراب و عصبانیت هستند ، به طور محسوسی از افراد عادی کمتر است .

15- ورزش و مطالعه : یکی از مشکلات اساسی در مطالعات طولانی اختلال در جریان خون است . افرادی که ساعت زیادی در شبانه روز به مطالعه می پردازند باید فعالیت و حرکات عضلانی کافی داشته باشند . چرا که در افراد پرمطالعه ، خون بیش از همه جا ، در مغز و کاسه سر گردش کرده و اختلالاتی در گردش خونشان به وجود می آید .